Larisa City Λάρισα

Λάρισα είναι πόλη της Θεσσαλίας, πρωτεύουσα του ομώνυμου νομού αλλά και της περιφέρειας Θεσσαλίας.
Αποτελεί σημαντικό εμπορικό κέντρο και κόμβο επικοινωνιών και συγκοινωνιών.
Ο πληθυσμός του Δήμου Λαρισαίων, σύμφωνα με την απογραφή του 2011, ανέρχεται σε 163.380 κατοίκους, με τον πληθυσμό στα όρια του πρώην Δήμου Λαρισαίων να φτάνει στους 146,195 κατοίκους, καθιστώντας την μία από τις μεγαλύτερες πόλεις της χώρας και τη μεγαλύτερη του Θεσσαλικού διαμερίσματος.
Η πόλη καταλαμβάνει έκταση 19.000 στρεμμάτων και διαρρέεται από τον Πηνειό ποταμό.
Προέλευση ονόματος
Το όνομα Λάρισα είναι προελληνικό πελασγικής προέλευσης και ήταν ιδιαίτερα διαδεδομένο στον ελλαδικό χώρο και σημαίνει ισχυρά οχυρωμένος λόφος ή ακρόπολη, το όνομα αυτό είχε και η ακρόπολη του Άργους. Επίσης σύμφωνα με τη μυθολογία η πόλη της Λάρισας χτίστηκε στην πελασγική περίοδο από τον Λάρισο, γιο του Πελασγού.
Γεωγραφία
Η πόλη της Λάρισας είναι χτισμένη στις δύο όχθες του Πηνειού ποταμού και βρίσκεται στο κέντρο του ανατολικού τμήματος της θεσσαλικής πεδιάδας το οποίο και καταλαμβάνει σχεδόν εξ ολοκλήρου ο νομός της Λάρισας με ένα μικρό τμήμα της να βρίσκεται στον νομό Μαγνησίας ενώ το υψόμετρο της από το επίπεδο της Θάλασσας είναι στα 72 μέτρα.
Τα βουνά που περικλείουν την πόλη είναι τα εξής, από τα ανατολικά τα όρη Όσσα (1972 μ.) και Μαυροβούνι (1.054 μ.), από βόρεια ανατολικά τα όρη Κάτω Όλυμπος (1.587 μ.), και Όλυμπος (2.918 μ.),από βόρεια δυτικά το όρος Μελούνα και βόρεια ανατολικά το όρος Τίτανος (693 μ.).
Σήμερα στην ευρύτερη περιοχή της Λάρισας δεν υπάρχει κάποια φυσική λίμνη,παρά μόνο τεχνητοί ταμιευτήρες για την εξυπηρέτηση των αρδευτικών αναγκών του θεσσαλικού κάμπου, αφού η λίμνη Κάρλα ή Βοιβηίς όπως ήταν το όνομα της κατά την αρχαιότητα αποξηράνθηκε το 1962 με σκοπό την καταπολέμηση επιδημιών όπως η ελονοσία και την δημιουργία καλλιεργήσιμων εκτάσεων, γεγονός που όμως αποδείχθηκε μοιραίο για την περιοχή και επηρέασε δραστικά το κλίμα της.
Σήμερα η λίμνη της Κάρλας έχει εν μέρει ανασυσταθεί.
 Ιστορία
Η Λάρισα είναι πανάρχαια πόλη και κατοικείται σχεδόν 4.000 χρόνια.
Οι αρχαιολογικές έρευνες μαρτυρούν ότι η περιοχή της Λάρισας κατοικείτο κατά την Παλαιολιθική περίοδο. Την εξουσία της πόλης μέχρι το τέλος της κυριαρχίας των Μακεδόνων κατείχαν οι Θεσσαλοί Αλευάδες.
Κατά τους χρόνους των Περσικών πολέμων οι κάτοικοί της εμήδισαν και πολέμησαν εναντίον των άλλων Ελλήνων στο πλευρό των ξένων επιδρομέων. Κατά τη διάρκεια του Πελοποννησιακού πολέμου μάχονταν στο πλευρό των Αθηναίων.
Την πόλη κατέλαβαν οι Μακεδόνες υπό τον Φίλιππο Β΄ (344-196 π.Χ.) και στη συνέχεια οι Ρωμαίοι (197 π.Χ.). Κατά την ελληνιστική εποχή, Λαρισαίοι ιππείς του Μεγάλου Αλεξάνδρου (είχαν ικανή φήμη τότε) ίδρυσαν την Λάρισα στην Συρία και την Λάρισα στην Αραβία. Μετέπειτα η πόλη περιήλθε στο Βυζάντιο και σε όλους αυτούς τους αιώνες δέχτηκε αλλεπάλληλες επιδρομές. Έπειτα περιήλθε στην εξουσία των Τούρκων μέχρι το 1881, οπότε ελευθερώθηκε από τον ελληνικό στρατό. Μέχρι τη προσάρτηση της Θεσσαλίας η πόλη έφερε το όνομα Γενί Σεχίρ Φενερί, σε αντιδιαστολή με την Γενί Σεχίρ Εγιαλετή που αποτελούσε το όνομα της ευρύτερης περιοχής, περίπου του σημερινού νομού. Το 1941 η πόλη υπέστη μεγάλες καταστροφές από τους βομβαρδισμούς των ιταλικών αεροπλάνων.

Στη Λάρισα έζησε και πέθανε, περίπου στην ηλικία των ενενήντα χρόνων, ο Πατέρας της Ιατρικής, ο Ιπποκράτης, ο οποίος τάφηκε κάπου μεταξύ Γυρτώνης, Τυρνάβου και Λαρίσης.
Σύγχρονη εποχή
Σήμερα η Λάρισα είναι μία από τις μεγαλύτερες ελληνικές πόλεις. Έχει τρία νοσοκομεία (το Γενικό Νοσοκομείο της πόλης, το Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο και το Στρατιωτικό Νοσοκομείο) και πολλές δημόσιες υπηρεσίες.
Είναι η έδρα της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Θεσσαλίας - Στερεάς Ελλάδας, της Περιφέρειας Θεσσαλίας, της Τακτικής Αεροπορίας, της 1ης Στρατιάς, του Στρατηγείου του ΝΑΤΟ, του Θεσσαλικού Θεάτρου, της Ιατρικής Σχολής και της Σχολής Βιοχημείας - Βιοτεχνολογίας του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, καθώς του Τεχνολογικού Εκπαιδευτικού Ιδρύματος Λάρισας, του τρίτου μεγαλύτερου ΤΕΙ της χώρας.
Σήμερα είναι η πρώτη πόλη στην Ελλάδα σε καλύψη πρασίνου ανά τ.μ. αστικού χώρου.
Η ποδοσφαιρική της ομάδα η Αθλητική Ένωση Λάρισας είναι η μόνη επαρχιακή ομάδα που έχει
πάρει πρωτάθλημα και δύο κύπελλα Ελλάδας.

 Το αρχαίο νόμισμα της Λάρισας
Η Λάρισα είχε κόψει νόμισμα, και αρκετά αρχαία κέρματα έχουν διασωθεί.
Μια αργυρή Αιγινίτικη δραχμή του δεύτερου ήμισυ του 5ου αι. π.Χ. απεικονίζει την αριστερή πλευρά ενός έφηβου. Φοράει χλαμύδα στους όμους και πέτασο (καπέλο) στον αυχένα. Δαμάζει έναν ταύρο που τον έχει πιάσει και του έχει δέσει ένα σκοινί στα κέρατα. Στο έδαφος διακρίνεται να φυτρώνει χορτάρι. Φέρει την επιγραφή [Τ.Ο].
Η πίσω όψη φέρει βουστροφηδόν την επιγραφή ΛΑ ΡΙΣΑ σε δύο τμήματα, επάνω και κάτω αντίστοιχα και απεικονίζει ένα καλπάζον άλογο με χαλινάρι. Το κέρμα έχει διάμετρο 20 χιλ. και ζυγίζει 5,96 γραμ..
Μια άλλη αργυρή Αιγινίτικη δραχμή της ίδιας εποχής παρουσιάζει τα ίδια χαρακτηριστικά με το προηγούμενο νόμισμα. Λείπει το χορτάρι στο έδαφος, αφού ο ταύρος αναπηδάει και έχει σηκώσει τον έφηβο στον αέρα, κάνοντας την χλαμύδα του να κυματίζει. Η πίσω όψη φέρει την επιγραφή ΛΑΡ[Ι] ΣΑΙ Α σε δύο τμήματα, επάνω και κάτω αντίστοιχα και απεικονίζει ένα άλογο που καλπάζει περισσότερο, έχοντας σπάσει το χαλινάρι. Το κέρμα αυτό έχει διάμετρο 19 χιλ. και ζυγίζει 5,85 γραμ..
Μια αργυρή Αιγινίτικη δραχμή του πρώτου ήμισυ του 4ου αι. π.Χ. απεικονίζει την προτομή της νύμφης Λάρισα. Φοράει σκουλαρίκι, ενώ τα μαλλιά της είναι περιποιημένα (οπισθοσφενδόνη). Μπροστά από την προτομή, το κέρμα φέρει την επιγραφή ΚΛΕΙ.
Η πίσω όψη φέρει την επιγραφή ΛΑΡ[Ι] ΣΑΙ Α σε δύο τμήματα, επάνω και κάτω αντίστοιχα και απεικονίζει το γνωστό καλπάζον άλογο με σπασμένο χαλινάρι. Το κέρμα έχει διάμετρο 20 χιλ. και ζυγίζει 5,96 γραμ..
Δύο άλλες αργυρές Αιγινίτικες δραχμή της ίδιας εποχής απεικονίζει την νύμφη Λάρισα με το πρόσωπο ελαφρώς στραμμένο στα αριστερά ή από εμπρός με ελαφριά κλίση στα αριστερά. Φοράει σκουλαρίκια, περιδέραιο και κοκαλάκι στα μαλλιά (άμπυξ). Η πίσω όψη φέρει την επιγραφή ΛΑΡΙΣ ΑΙΩΝ σε δύο τμήματα, επάνω και κάτω αντίστοιχα και απεικονίζει ένα άλογο που βόσκει. Το ένα κέρμα έχει διάμετρο 21 χιλ. και ζυγίζει 5,97 γραμ., ενώ το άλλο έχει διάμετρο 20 χιλ. και ζυγίζει 5,95 γραμ..
To Α' Αρχαίο θέατρο της Λάρισας.
Αρχαία μνημεία
Α΄ Αρχαίο θέατρο Λάρισας. Χτισμένο στη νότια πλευρά του λόφου φρούριο τον 3ου αιώνα π.Χ., όπου κατά την αρχαιότητα δέσποζε η οχυρωμένη ακρόπολη της πόλης, είναι ένα από τα σημαντικότερα και μεγαλύτερα θέατρα της περιόδου. Εκτός από την χρήση του για ανέβασμα θεατρικών παραστάσεων χρησιμοποιήθηκε και για τις συνελεύσεις του κοινού των Θεσσαλών. Κατά την ρωμαϊκή περίοδο μετατράπηκε σε αρένα, και έγινε μεταφορά των θεατρικών δρώμενων της πόλης στο Β΄ Αρχαίο θέατρο. Οι ανασκαφές το έφεραν στην επιφάνεια στα μέσα της δεκαετίας του '90.

Β΄ Αρχαίο θέατρο Λάρισας. Πρόκειται για το θέατρο που αντικατέστησε το Α'αρχαίο θέατρο στη ρωμαϊκή περίοδο. Είναι κτισμένο στη νοτιοδυτική πλευρά του λόφου Πευκάκια, που όμως δεν υπάρχει σήμερα λόγω ισοπέδωσης του το 1950 για πολεοδομικούς λόγους. Η ανακάλυψη του έγινε το 1978 κατά τη διάρκεια ανέγερσης οικοδομής, ενώ η αρχαιολόγοι το ανάσκαψαν οριστικά το 1985-1986 και έφεραν στο φως την σκηνή,την ορχήστρα, το κοίλο καθώς και την δεξιά πάροδο και τμήμα της αριστερής.
Το Μπεζεστένι - Φρούριο
Φρούριο. Πρόκειται για τον χώρο στον οποίο έχουν βρεθεί οι πρώτες ενδείξεις κατοίκησης της πόλης από τη νεολιθική ακόμα περίοδο, αργότερα αποτέλεσε την αρχαία ακρόπολη της πόλης και στην νότια πλευρά του βρίσκεται το πρώτο αρχαίο θέατρο.Κατά την βυζαντινή περίοδο ήταν το θρησκευτικό κέντρο, και κατά την οθωμανική εμπορικό και αμυντικό κέντρο. Σήμερα στον λόφο σώζεται το Μπεζεστένι ή γνωστό σήμερα ως Φρούριο, που κτίστηκε από τους Οθωμανούς στα τέλη του 15ου αιώνα.
Χρησιμοποιήθηκε ως σκεπαστή αγορά και μετέπειτα, αφού υπέστη αλλαγές στην εξωτερική μορφή του, χρησιμοποιήθηκε ως πυριτιδαποθήκη και οχυρό (σε αυτή του την χρήση εντοπίζεται και η ονομασία Φρούριο που έχει σήμερα το κτίσμα) ως την απελευθέρωση της Θεσσαλίας το 1881.
Επίσης έχει βρεθεί τρίκλιτη παλαιοχριστιανική βασιλική, που πιθανολογείται πως είναι ο πρώτος ναός της πόλης αφιερωμένος στον πολιούχο Άγιο Αχίλλιο, ο οποίος κτίσθηκε τον 6ο μ.Χ. αιώνα, ενώ στον χώρο του βρέθηκε τάφος πάνω απ' τον οποίο χτίστηκε ο ναός και ο οποίος πιθανολογείται ότι είναι του Αγίου Αχιλλίου, του πρώτου μητροπολίτη της πόλης.
Ο ναός διατηρείται στο επίπεδο της θεμελίωσης και κοσμείται με βυζαντινά ψηφιδωτά δάπεδα στο νάρθηκα. Ακόμα στα ανατολικά του Φρουρίου και της παλαιοχριστιανικής βασιλικής έχουν βρεθεί παλαιοχριστιανικό λουτρό και μεσοβυζαντινός ναός, ενώ ευρήματα από την αρχαία ακρόπολη της Λάρισας έχουν βρεθεί σε ανασκαφές στον λόφο. Υπάρχει η υπόθεση ότι εντοιχισμένα στο Μπεζεστένι βρίσκονται μαρμάρινα αρχιτεκτονικά μέλη από τον αρχαίο ναό της Πολιάδος Αθηνάς ο οποίος υπήρχε στο παρελθόν στο λόφο.

Μνημείο (τάφος) Ιπποκράτη. Στην πόλη της Λάρισας έζησε τα τελευταία χρόνια της ζωής του ο πατέρας της ιατρικής Ιπποκράτης όπου και πέθανε. Ο τάφος του ήρθε στο φως μετά από πλημμύρα κατά τον 19ο αι., και τοποθετείται στην έξοδο της αρχαίας πόλης προς την Γυρτώνη. Κοντά στο σημείο αυτό έχει στηθεί σύγχρονο μνημείο, με τον ανδριάντα τού Ιπποκράτη στην κορυφή του και από το 1986 φιλοξενείται και κενοτάφιο Ιατρικό Μουσείο. Η διαμόρφωση του συνόλου του χώρου του μουσείου η οποία βρίσκεται σε εξέλιξη, περιλαμβάνει μαρμάρινο αντίγραφο της πλάκας που σκέπαζε τον τάφο του Ιπποκράτη, μαρμάρινη πλάκα με χαραγμένο τον όρκο του Ιπποκράτη, αφορισμούς του Ιπποκράτη, γραπτά του Ιπποκράτη σε μαρμάρινες πλάκες, ανάγλυφες παραστάσεις (αρχαία αντίγραφα σε γύψο) που απεικονίζουν τον Ιπποκράτη να θεραπεύει τους αρρώστους, καθώς και Φωτογραφίες των ιατρικών εργαλείων από την αρχαιότητα.

Μνημείο Ποσειδώνα. Το μνημείο του Ποσειδώνα βρίσκεται στη συμβολή των οδών Δήμητρας και Νίκης. Το καλοκαίρι του 1955 με δαπάνες του Δήμου Λαρίσης, ο αρχαιολόγος Νίκος Βερδελής πραγματοποίησε μικρή ανασκαφική έρευνα στο μέσο περίπου του μήκους της οδού Δήμητρας και στη δυτική πλευρά της, όπου αποκάλυψε το εν λόγω μνημείο, το οποίο μάλιστα βρέθηκε όρθιο στην αρχική του θέση. Πρόκειται για αναθηματική στήλη από λευκό μάρμαρο με διαστάσεις, ύψους 2,63 μ. και πλάτους 0,50 μ. Η στήλη επιστέφεται από αέτωμα και ήταν στερεωμένη μέσα σε ορθογώνια μαρμάρινη πλίνθο, η οποία εδραζόταν σε λίθινο υπόβαθρο. Στο μέσο περίπου του ύψους της στήλης είναι χαραγμένη η τρίστιχη επιγραφή: «Ποτείδωνι Κρανναίωι Πυλαίωι». Η επιγραφή είναι χαραγμένη στην αχαϊκή – αιολική διάλεκτο στην οποία η κρήνη λέγεται κράν(ν)α, από την οποία προέρχεται το επίθετο Κρανναίος. Χρονολογείται στις αρχές του 4ου αι.π.Χ. και με το μνημείο τιμάται ο Ποσειδώνας από τους Θεσσαλούς ως θεός των πηγαίων υδάτων. Λόγω της μεγάλης αξίας του μνημείου, αποφασίστηκε να εκτεθεί σε μουσειακό χώρο και να τοποθετηθεί ένα ακριβές αντίγραφο του στη θέση όπου είχε βρεθεί το αυθεντικό μνημείο μαζί με μόνιμες αρχαιολογικές πινακίδες με πληροφορίες τόσο για το ίδιο όσο και για την ανασκαφή του και ευρύτερα την περιοχή.
Το Γενί Τζαμί - Αρχαιολογικό Μουσείο.
Νεότερα μνημεία
Ιστορικό κέντρο Λάρισας - Λόφος Φρουρίου - Άγιος Αχίλλιος.Στο κομμάτι του κέντρου που περιλαμβάνει την ευρύτερη περιοχή από τον λόφο του Φρουρίου εως και την κεντρική πλατεία και από την πλατεία Λαού μέχρι το ποτάμι, βρίσκεται ένα τμήμα της παλιάς Λάρισας, κυρίως τμήμα της παλιάς αγοράς με παλαιά κτήρια πολλά από τα οποία είναι νεοκλασσικού ρυθμού. Σήμερα στεγάζουν ως επί το πλείστον εμπορικά καταστήματα, ταβέρνες και καφέ-μπαρ. Σε αυτό το κομμάτι της πόλης βρίσκονται σημαντικά μνημεία, αναλυτικότερα:
Στην πλατεία Λαού συναντούμε τμήμα του τείχους, καθώς και λουτρό της περιόδου της αυτοκρατορίας Ιουστινιανού, τον 6ο αιώνα. Κοντά στην ίδια πλατεία, συναντάμε την εκκλησία του Αγίου Βησσαρίωνα που είναι διακοσμημένη με τοιχογραφίες του Αγήνορα Αστεριάδη και το Αρχαιολογικό Μουσείο Λάρισας, στο πρώην Γενί τζαμί.
Συνεχίζοντας στην οδό Βενιζέλου συναντούμε το Α' Αρχαίο Θέατρο.
Στον λόφο Φρουρίου δεσπόζει η μητροπολιτική εκκλησία του Αγίου Αχιλλείου σε σημείο με θέα και ανοιχτό ορίζοντα προς την βόρεια πλευρά της πόλης. Κοντά βρίσκεται και η πλακόστρωτη πλατεία Λαμπρούλη στην οποία συναντάμε το Φρούριο, τον βυζαντινό ναό, τα παλαιοχριστιανικά κτίρια, τα βυζαντινά νεκροταφεία και πολλά από τα αρχαιολογικά ευρήματα που έχουν αναφερθεί παραπάνω. Κατηφορίζοντας προς την οδό Βενιζέλου βρίσκουμε τμήμα από το Μπαϊρακλί τζαμί.

Έτσι, στο κέντρο της πόλης συναντάμε ένα ενιαίο γραφικό σύνολο, με μνημεία και κτίσματα από όλη την ιστορική πορεία της πόλης, από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα.

Αβερώφειος Γεωργική Σχολή. Νεοκλασικό συγκρότημα κτηρίων, χτισμένα το 1908 στην δυτική είσοδο της πόλης δίπλα στο κτηριακό συγκρότημα των ΤΕΙ, περιβάλλεται από πευκόφυτο άλσος. Χαρακτηριστικό το επιβλητικό κεντρικό νεοκλασσικό κτήριο με το ρολόι. Η ανέγερση των κτηριακών εγκαταστάσεων της Σχολής έγινε με δαπάνη του κληροδοτήματος του δωρητή Γεωργίου Αβέρωφ στις αρχές του 19ου αιώνα και λειτούργησε ως Μέση Γεωπονική Σχολή μέχρι τα μέσα του 20ου αιώνα. Το συγκρότημα των κτηρίων της Αβερώφειου Σχολής μαζί με τον περιβάλλοντα χώρο του χαρακτηρίστηκε ως έργο τέχνης και ιστορικό διατηρητέο μνημείο διότι πρόκειται για ένα πολύ αξιόλογο και αντιπροσωπευτικό δείγμα συγκροτήματος κτηρίων με εκπαιδευτικό χαρακτήρα, με ιδιαίτερα μορφολογικά, αρχιτεκτονικά χαρακτηριστικά και εκλεκτικιστικά στοιχεία που εκφράζουν την αρχιτεκτονική της εποχής του. Θεωρείται μοναδικό για την περιοχή και αναπόσπαστα συνδεδεμένο με τις μνήμες των κατοίκων της.

Γενί Τζαμί - Πρώην Αρχαιολογικό Μουσείο Λάρισας. Πρόκειται για κτίριο του 19ου αιώνα, το οποίο στέγαζε το Αρχαιολογικό Μουσείο της Λάρισας, μέχρι τον Ιανουάριο του 2012.[4] Βρίσκεται στην πλατεία Λαού απέναντι από τον Ιερό Ναό του Αγίου Βησσαρίωνα και το ωδείο.
Μύλος του Παππά. Σημερινό κτίριο χωρητικότητας 150 θέσεων, για τις παραστάσεις του ΔΗ.ΠΕ.ΘΕ. Λάρισας, πρόκειται για βιομηχανικό κτίριο αλευροποιίας(μύλος), που κατασκευάστηκε το 1883, και λειτούργησε το 1893. Το 1920 το κτήριο καταστράφηκε από πυρκαγιά και ανακατασκευάστηκε το 1921. Στις αποθήκες του στεγάζονται θερινός κινηματογράφος, εργαστήρι εικαστικών τεχνών, σχολή χορού, αίθουσα παραστάσεων, η φιλαρμονική ορχήστρα του δήμου, καθώς επίσης και το πλέον κλασσικό κουκλοθέατρο "Τιριτόμπα".
Κτίριο Κέντρου Πληροφόρησης Νέων. Το 1990 το συγκρότημα κτηρίων μαζί με τα βοηθητικά παραρτήματα και τον περιβάλλοντα χώρο του υπόστεγου, ανακηρύχθηκε διατηρητέο μνημείο διότι αποτελεί αξιόλογο δείγμα σιδηράς κατασκευής των αρχών του αιώνα μας, κατάλληλο για τη μελέτη της εξέλιξης της αρχιτεκτονικής στον τομέα αυτό.
Μεγάλο Χαμάμ και Μπαϊρακλί Τζαμί. Σήμερα ο τρούλος του είναι το μόνο ευδιάκριτο στοιχείο του Χαμάμ του 16ου αιώνα στην συμβολή των οδών Βενιζέλου και Φιλελλήνων, ενώ το εσωτερικό του πλέον χρησιμοποιείται από εργαστήρια και σημερινά καταστήματα. Επίσης από την εποχή της τουρκοκρατίας σώζεται τοίχος ενσωματωμένος σε νεότερη κατασκευή από το μπαϊρακλί τζαμί του 15ου αιώνα στη συμβολή των οδών Παπαφλέσσα και Όσσας κοντά στον μεσοβυζαντινό ναό στην περιοχή του Φρουρίου.
Πυριτιδαποθήκη - Παλαιές Φυλακές. Η Πυριτιδαποθήκη του 18ου αιώνα, γνωστή και ως Παλιές Φυλακές, βρίσκεται επί της οδού Ιουστινιανού και συγκεκριμένα στον αύλειο χώρο του σχολικού συγκροτήματος του 5ου Γυμνασίου – Λυκείου της πόλης. Πρόκειται για λιθόκτιστο επίμηκες κτίσμα αποτελούμενο από τρεις καμαροσκέπαστες αίθουσες. Το κτίσμα αποτελεί ίσως το μοναδικό δείγμα πυριτιδαποθήκης με δίδυμη αίθουσα.
Κονάκι Χαροκόπου.Βρίσκεται στην περιοχή της Γιάννουλης, επί της λεωφόρου Κοζάνης.Ανήκε στον γαιοκτήμονα και ευεργέτη της περιοχής, Παναγή Χαροκόπο.Το κτήριο αποτελείται από δυο ορόφους, το υπόγειο και έναν προεξέχοντα πύργο. Έχει χαρακτηρίστει ως διατηρητέο μνημείο από το υπουργείο Πολιτισμού.
Διατηρητέα Κτήρια
Στην πόλη της Λάρισας, έχουν χαρακτηριστεί διατηρητέα, 6 κτήρια από τα 76 που είχαν προταθεί το 1994.Σήμερα πολλά από αυτά έχουν γκρεμιστεί, όμως υπολογίζεται πως η πόλη διαθέτει περίπου 66 παλιά κτήρια, τα οποία όμως δεν έχουν χαρακτηριστεί ακόμη διατηρητέα.

Τα 6 διατηρητέα κτήρια είναι:
Ο Μύλος του Παππά, όπου στεγάζει το Θεσσαλικό Θέατρο και βρίσκεται στην συμβολή των οδών Γεωργιάδου και Διονύσου.
Κατοικία στην οδό Σεφέρη.
Κατοικία στην συμβολή των οδών Καραϊσκάκη και Φαρμακίδου.
Κατοικία στην συμβολή των οδών Παλαιστίνης και Φαρμακίδου.
Κτήριο στην οδό Ιουστινιανού Παλιά Πυριτιδαποθήκη, σημερινό Μουσείο Εθνικής Αντίστασης.
Κατοικία στην οδό Μανωλάκη.
Πηνειός
Ο Πηνειός ποταμός είναι το πασίγνωστο ποτάμι το οποίο είναι άρρηκτα συνδεδεμένο με την πόλη της Λάρισας για αιώνες και διασχίζει το κέντρο της πόλης.Το συναντάμε στην βόρεια πλευρά του λόφου Φρουρίου,κάτω από τον Άγιο Αχίλλειο και μαζί με το Πάρκο Αλκαζάρ το οποίο είναι δίπλα στο ποτάμι, δημιουργούν μία όαση πρασίνου και ηρεμίας στο κέντρο της πόλης μόλις λίγα βήματα από την κεντρική πλατεία.
 Μουσεία
Στη Λάρισα βρίσκονται τα εξής μουσεία:

Νέο Αρχαιολογικό-Βυζαντινό μουσείο Λάρισας. Είναι το νέο κτήριο στο οποίο μεταφέρθηκε το αρχαιολογικό μουσείο, από τη Δευτέρα 23 Ιανουαρίου 2012, λόγω οργάνωσης της μόνιμης έκθεσης του, με αναδιοργάνωση και αύξηση των εκθέσεων του, και τη δημιουργία νέων εκθέσεων από την βυζαντινή περίοδο.Η έκθεση περιέχει εκθέματα από τις εξής περιόδους:παλαιολιθική, νεολιθική, αρχαϊκή, κλασική, ελληνιστική και ρωμαϊκή.
Λαογραφικό - Ιστορικό Μουσείο Λάρισας. Το μουσείο φιλοξενεί έκθεση που παρουσιάζει τον νεότερο ελληνικό πολιτισμό και ιδιαίτερα τον πολιτισμό στον Θεσσαλικό χώρο, από τον 16ο αιώνα έως και τα μέσα του 20ου.Το μουσείο παρουσιάζει τον προβιομηχανικό πολιτισμό στην Θεσσαλική ύπαιθρο, καθώς και σκηνές αστικής ζωής από την πόλη της Λάρισας.Σκοπός του είναι η προβολή και διάσωση του προβιομηχανικού πολιτισμού της Θεσσαλίας.
Μουσείο Στρατιωτικής Κτηνιατρικής Υπηρεσίας.Βρίσκεται στο Στρατόπεδο Νικολάου Πλαστήρα και στεγάζεται σε 2 πέτρινα κτήρια.Είναι μοναδικό στο είδος του για τα ελληνικά και ευρωπαϊκά δεδομένα.Η έκθεση του, περιλαμβάνει υλικό από την λειτουργία της Κτηνιατρικής Υπηρεσίας του ελληνικού στρατού.
Μουσείο Εθνικής Αντίστασης.Βρίσκεται επί της οδού Ιουστινιανού, στον αύλιο χώρο του 5ου Γυμνασίου - Λυκείου Λάρισας.Στεγάζεται στο κτίριο της παλιάς Πυριτιδαποθήκης
Ιατρικό Μουσείο.Στο Μνημείο του Ιπποκράτη, το οποίο βρίσκεται επί της οδού Γρηγορίου Λαμπράκη, στεγάζεται κενοτάφιο Ιατρικό Μουσείο.
Μουσείο Κούκλας.Στεγάζεται στο Μύλο του Παππά.Είναι το μοναδικό στην Ελλάδα.Στην έκθεση του υπάρχουν πάνω από 300 χειροποίητες κούκλες.
Δημοτική Πινακοθήκη
Πολιτιστικοί χώροι-Οργανισμοί
Δημοτική Πινακοθήκη - Μουσείο Γ.Ι. Κατσiγρα
Η δημοτική πινακοθήκη της πόλης φέρει το όνομα του εμπνευστή της και μεγάλου ευεργέτη της πόλης Γεωργίου Κατσίγρα, του οποίου και την ιδιωτική συλλογή στεγάζει μετά την δωρεά της το 1981 στον δήμο Λάρισας. Πυρήνα της έκθεσης αποτελεί η δωρηθείσα συλλογή Κατσίγρα που αριθμεί 780 έργα αντιπροσωπευτικά δείγματα της νεοελληνικής τεχνοτροπίας του 19ου και κυρίως του πρώτου μισού του 20ου αιώνα. Θεωρείται η τρίτη σπουδαιότερη στην Ελλάδα έπειτα από αυτήν της Εθνικής Πινακοθήκης και του Κουτλίδη. Οι δραστηριότητες της πινακοθήκης είναι οι εξής:

Η δημιουργία Ελεύθερου Εργαστηρίου καλλιτεχνικής εκπαίδευσης για μικρούς και μεγάλους. Διδάσκονται ζωγραφική, αγιογραφία, ψηφιδωτό και κεραμική. Λειτούργησε επίσης τμήμα Εικαστικού Κουκλοθέατρου.
Η οργάνωση εκπαιδευτικών προγραμμάτων για μαθητές γυμνασίου και λυκείου.
Η έκδοση καταλόγων των εκθέσεων, αφισών και φωτογραφικού λευκώματος.
Η διοργάνωση περιοδικών εκθέσεων σε συνεργασία με σχετικούς φορείς τόσο του εσωτερικού όσο και του εξωτερικού.
Η ψηφιοποίηση του αρχείου της Πινακοθήκης.
Δημοτικό ωδείο
Το ωδείο της Λάρισας ιδρύθηκε στις 17 Νοέμβριου 1930 με πρωτοβουλία της Ιουλίας Σάπκα, αρχικά στεγάστηκε σε παλαιό κτήριο επί της πλατείας ανακτόρων,σήμερα πλατεία λαού, και αργότερα φιλοξενήθηκε και από το τέμενος που στεγάζε το αρχαιολογικό μουσείο και το 1953 μεταστεγάστηκε σε νέο κτήριο, ενώ το 1993 στεγάστηκε στο σημερινό κτήριο.

Το σύγχρονο ωδείο Λάρισας ιδρύθηκε το 2003 από τον Γιάννη Γράμψα.Βρίσκεται στη Νέα Πολιτεία Λάρισας.
 Θεσσαλικό Θέατρο
Το "ΘΕΣΣΑΛΙΚΟ ΘΕΑΤΡΟ" ιδρύθηκε το 1975 από τους Λαρισαίους καλλιτέχνες Άννα Βαγενά, Κώστα Τσιάνο και Γιώργο Ζιάκα. Ήταν το πρώτο επαγγελματικό θέατρο στην Ελλάδα που έκανε έδρα του μια επαρχιακή πόλη και έκανε πράξη την ιδέα της πολιτιστικής αποκέντρωσης.
Χωρίς κρατική επιχορήγηση, για οκτώ χρόνια περιόδευσε τον Θεσσαλικό κάμπο και στα πιο απομακρυσμένα ορεινά χωριά.
Από το 1983 μετατρέπεται σε Δημοτικό Περιφερειακό Θέατρο και επιχορηγείται από τον Δήμο Λάρισας και το Υπουργείο Πολιτισμού.

Σε αυτά τα 33 χρόνια ζωής έχει ανεβάσει 68 παραστάσεις και έχει συμμετάσχει σε πολλά ελληνικά και διεθνή φεστιβάλ και πολιτιστικές εκδηλώσεις, τα οποία είναι:

1989. Φεστιβάλ Αθηνών "Επίδαυρος", με το έργο "Ηλέκτρα", σε σκηνοθεσία Κώστα Τσιάνου.
1990. Φεστιβάλ Αθηνών "Επίδαυρος", με το έργο "Ιφιγένεια εν Ταύροις", σε σκηνοθεσία Κώστα Τσιάνου.
1991. Φεστιβάλ Μερίδας Ισπανίας, με το έργο "Ιφιγένεια εν Ταύροις", σε σκηνοθεσία Κώστας Τσιάνου.
1992. Φεστιβάλ Αθηνών "Επίδαυρος", με το έργο "Χοηφόρες", σε σκηνοθεσία Κώστα Τσιάνου. Φεστιβάλ Κύπρου, με το έργο "Χοηφόρες", σε σκηνοθεσία Κώστα Τσιάνου.
1993. Φεστιβάλ Αθηνών "Επίδαυρος", με το έργο "Ηλέκτρα", σε σκηνοθεσία Κώστα Τσιάνου. Αμβέρσα,στο πλαίσιο εκδηλώσεων για την πολιτιστική πρωτεύουσα της Ευρώπης, με το έργο "Ηλέκτρα", σε σκηνοθεσία Κώστα Τσιάνου.
1997. Λάρνακα Κύπρου, με το έργο "Φιλάργυρος", σε σκηνοθεσία Κώστα Τσιάνου.
1998. Φιλιππούπολη, Διεθνές Φεστιβάλ Θεάτρου, με το έργο "Όνειρο καλοκαιρινής νύχτας", σε σκηνοθεσία Κυριάκου Αργυρόπουλου.
2004. Φεστιβάλ Αθηνών "Επίδαυρος". Με το έργο "Φιλοκτήτης".
2005. Φεστιβάλ Αθηνών "Επίδαυρος", με το έργο "Προμηθέας Δεσμώτης".
Εικαστικό κέντρο Σύγχρονης Τέχνης
Το εικαστικό κέντρο στεγάζεται στο μύλο του Παππά, και διενεργεί κάθε χρόνο τουλάχιστον τέσσερις μεγάλες εκδηλώσεις, οι οποίες είναι:

Μεγάλη εκδήλωση το μήνα Μάιο.
Μία διεθνή διοργάνωση στα πλαίσια ανταλλαγής με άλλα διεθνή Κέντρα Τέχνης.
Έκθεση Θεσσαλών καλλιτεχνών.
Μια ιστορική αναδρομική ή θεματική έκθεση που θα ανατίθεται σε σημαντικό θεωρητικό της τέχνης.
Δημοτικό Θέατρο(ΟΥΗΛ)
Βρίσκεται στην οδό Ανθίμου Γαζή.Έγινε με πρωτοβουλία του Δήμου Λαρισαίων και άνοιξε για πρώτη φορά τις πόρτες του στο κοινό, στις 5 Ιανουάριου του 2010.
Πολυχώρος Palladium
Βρίσκεται στην περιοχή της Γιάννουλης, δίπλα στο εμπορικό πάρκο Thessalia και φιλοξενεί διάφορες πολιτιστικές εκδηλώσεις.

Χώροι αναψυχής
Πάρκο Αλκαζάρ και όχθες Πηνειού ποταμού
Αισθητικό άλσος
Λόφος Φρουρίου

Εκδηλώσεις/Φεστιβάλ
Φεστιβάλ Πηνειού
Μεσογειακό Φεστιβάλ Νέων Κινηματογραφιστών Λάρισας
Αφιέρωμα στις Χαμένες Πατρίδες
Ιπποκράτεια
Αχίλλεια
Χορωδιακό Φεστιβάλ του Μουσικού Συλλόγου Λάρισας
Συγκοινωνίες
Αστικές Συγκοινωνίες
Αστικό ΚΤΕΛ. Η πόλη της Λάρισας για την εξυπηρέτηση των εσωτερικών συγκοινωνιών διαθέτει αστικό ΚΤΕΛ εφοδιασμένο με νέα σύγχρονα λεωφορεία.
Τραμ Λάρισας. Ο Δήμος Λαρισαίων ανέθεσε την μελέτη βιωσιμότητας στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, η οποία προτείνει την κατασκευή 2 γραμμών.

Ποδηλατόδρομοι
Η Λάρισα από το 2003, διαθέτει ποδηλατόδρομους συνολικού μήκους 10 χιλιομέτρων.Με την μελλοντική επέκταση τους, προβλέπεται να φτάσουν συνολικά τα 54 χιλιόμετρα μήκος.
Ποδηλατόδρομοι καλύπτουν: την λεωφόρο Ιωαννίνων , όπου διασχίζουν μεγάλο μέρος της, την λεωφόρο Γεωργίου Παπανδρέου στην περιοχή της Νεάπολης, τις οδούς Θεοδωρακοπούλου, Έλλης Λαμπέτη και Βασίλη Τσιτσάνη στην Νέα Πολιτεία, τις οδούς Θεοφράστου στην περιοχή Αβέρωφ και Καλλισθένους στην περιοχή των Πυροβολικών, την οδό Ιλάρχου Σαριμβέη στην Νεράιδα, τις οδούς Ανθίμου Γαζή, Αλέξανδρου Παπαναστασίου, Θέτιδος και Κύπρου και τέλος υπάρχει παράλληλος ποδηλατόδρομος με την προέκταση της οδού Ηρώων Πολυτεχνείου που ξεκινάει από την περιοχή Παπασταύρου και καταλήγει στην περιοχή της Νέας Σμύρνης.Επίσης ποδηλατόδρομοι διασχίζουν το πάρκο Αλκαζάρ και τις 2 όχθες του ποταμού Πηνειού.

Υπεραστικές συγκοινωνίες
Υπεραστικό ΚΤΕΛ
Από και προς την πόλη της Λάρισας ξεκινούν καθημερινά λεωφορεία του υπεραστικού ΚΤΕΛ, στην πόλη υπάρχει ο κεντρικός σταθμός υπεραστικών ΚΤΕΛ Νομού Λάρισας και για τις περισσότερερς πόλεις της Ελλάδας, στην οδό Ολύμπου, ενώ υπάρχουν ξεχωριστοί σταθμοί για την εξυπηρέτηση των ΚΤΕΛ νομού Τρικάλων και των ΚΤΕΛ νομού Κοζάνης όπως επίσης των ΚΤΕΛ Πελοποννήσου και Ιωαννίνων - Ηπείρου.
ΟΣΕ
Από την Λάρισα περνάει επίσης και σιδηρόδρομος, και μάλιστα υπάρχει σύνδεση, σε προαστιακό επίπεδο, με τη Θεσσαλονίκη, με χρήση αμαξοστοιχιών προαστιακού σιδηροδρόμου. Σύνδεση με υπεραστικά δρομολόγια υπάρχει απευθείας με την πόλη του Βόλου, ξανά σε επίπεδο προαστιακής σύνδεσης, την Πόλη της Αθήνας και φυσικά με όλους τους ενδιάμεσους σταθμούς των διαδρομών. Αξίζει επίσης να αναφερθεί ότι, στα πλαίσια του εκσυγχρονισμού του δικτύου των Ελληνικών σιδηροδρόμων, η γραμμή Λάρισας-Βόλου αναμένεται να εκσυγχρονιστεί και συγκεκριμένα να ηλεκτροδοτηθεί και να γίνει διπλής κατεύθυνσης.

Αεροπορική σύνδεση
Το στρατιωτικό αεροδρόμιο της πόλης χρησιμοποιείται για εθνική διασύνδεση με έκτακτες πτήσεις, αν και στο παρελθόν υπήρχε λειτουργία πολιτικού αεροδρομίου και σύνδεση με πτήσεις της Ολυμπιακής Αεροπορίας, οι οποίες όμως διακόπηκαν το 1994, λόγω μειωμένης κίνησης. Πλέον εξυπηρετείται απο τον Διεθνή αερολιμένα κεντρικής Ελλάδος στη Ν.Αγχίαλο(VOL), ο οποίος απέχει μόλις 30 λεπτά από το κέντρο της πόλης.

Εκπαίδευση
ΤΕΙ Λάρισας. Στην πόλη έχει την έδρα το Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα της Λάρισας, που αποτελείται από τέσσερις σχολές και δεκαέξι τμήματα.
Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας. Στην πόλη εδρεύουν τα τμήματα Ιατρικής και Βιοχημείας - Βιοτεχνολογίας του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας
Κλίμα
Το κλίμα της Λάρισας έχει τα στοιχεία του ηπειρωτικού κλίματος της πεδινής Θεσσαλίας με ετήσιες διαφορές μεταξύ μέγιστης και ελάχιστης θερμοκρασίας άνω των 22 °C.
Η μέση ετήσια θερμοκρασία είναι 15,7 °C βαθμοί κελσίου.
Το καλοκαίρι στην πόλη είναι εξαιρετικά θερμό με καταγεγραμμένες θερμοκρασίες άνω των 45 °C, ενώ τα τελευταία πέντε έτη παρατηρείται αύξηση της διάρκειας των ημερών με πολύ υψηλές θερμοκρασίες, γεγονός που αποδίδεται στην παγκόσμια κλιματική αλλαγή.
Τα απόλυτα ρεκόρ σημειώθηκαν τον Ιανουάριο του 1968(-21.6 οC) και τον Ιούλιο του 2000(45.4 οC).
Η μέση ετήσια βροχόπτωση στην πόλη κυμαίνεται στα 425 χιλιοστά.
Δήμος Λαρισαίων
Σύμφωνα με τα στοιχεία που προέκυψαν απο την απογραφή πληθυσμού που πραγματοποιήθηκε στη χώρα το Μάιο του 2011, ο Δήμος Λαρισαίων έχει πραγματικό πληθυσμό 163.380 κατοίκους και είναι ο έκτος σε πληθυσμό Δήμος όλης της Ελλάδας, μετά από το Δήμο Αθηναίων (655.780 κ.), το Δήμο Θεσσαλονίκης (322.240 κ.), το Δήμο Πατρέων (214.580 κ.), το Δήμο Ηρακλείου Κρήτης (173.450 κ.) και το Δήμο Πειραιώς (163.910 κ.). Σύμφωνα με το Υπουργείο Εσωτερικών, ο δήμος αποτελείται από δύο τοπικά διαμερίσματα (το 2001):

Τοπικό Διαμέρισμα Λαρίσης με πραγματικό πληθυσμό 124.792 κατοίκους
Τοπικό Διαμέρισμα Τερψιθέας με πραγματικό πληθυσμό 1.290 κατοίκους

Με την απόφαση με αριθμό 520 του δημοτικού συμβουλίου της Λάρισας, προτάθηκε ο δήμος να χωριστεί σε 4 δημοτικά διαμερίσματα:

1ο Δημοτικό Διαμέρισμα. Περιλαμβάνει τα εκλογικά διαμερίσματα 1 και 9 με πληθυσμό 21.006.
2ο Δημοτικό Διαμέρισμα. Περιλαμβάνει τα εκλογικά διαμερίσματα 2,4,5 και με πληθυσμό 39 500.
3ο Δημοτικό Διαμέρισμα. Περιλαμβάνει τα εκλογικά διαμερίσματα 6 και 3 με πληθυσμό 30.457.
4ο Δημοτικό Διαμέρισμα. Περιλαμβάνει τα εκλογικά διαμερίσματα 8 εώς 10 και 11 με συνολικό πληθυσμό 33.829.
 Προσωπικότητες
Αρχαιότητας
Αχιλλέας
Άγιος Αχίλλειος
Ιπποκράτης(έζησε στην Λάρισα)
Λάρισα (κόρη του Πελασγού)
Μήδιος
Φίλων (φιλόσοφος)

Νεότερων χρόνων
Κώστας Χαλκιάς
Δήμος Ντικούδης
Πέτρος Ευθυμίου
Φάνης Γκέκας
Αλέξης Γεωργούλης
Γιάννης Γκούμας
Κώστας Γκουσγκούνης
Φανή Χαλκιά
Κώστας Χαλκιάς
Μ. Καραγάτσης
Βασίλης Καραπιάλης
Βασίλης Κουτσιανικούλης
Νέστορας Κόμματος
Δημήτρης Π. Κρανιώτης
Λάκης Λαζόπουλος
Γιώργος Μητσιμπόνας
Βαγγέλης Μόρας
Γεωργάκης Ολύμπιος
Θανάσης Παπακωνσταντίνου
Γεώργιος Σερεμέτης
Σωτήρης Σκίπης
Γεώργιος Σουφλιάς
Δημήτρης Σπανούλης
Βασίλης Σπανούλης
Αθηνά Τάχα
Γιώργος Τσιάρας
Τάκης Τλούπας
Αποστόλης Τότσικας
Αχιλλέας Τζάρτζανος
Άννα Βαγενά
Κατερίνα Βόγγολη
Αντώνης Βρατσάνος
Ελένη Ζαφειρίου
wikipedia

Related Posts