Σύκο: Καρπός που στάζει μέλι

Στο φεύγα του Αυγούστου, τα μεσημέρια, όπου κι αν βρεθώ, ψάχνω για τον θησαυρό: ένα δέντρο με τα κλαδιά στραβωμένα, παραμορφωμένα από τους ρόζους, να βαραίνουν από το πολύτιμο φορτίο, το οποίο προφυλάσσουν με περίσσια μαεστρία τα πράσινα και μεγάλα, σαν φαρδιές παλάμες φύλλα του.
Μια συκιά.
Όταν τη βρω, καταλαγιάζω τη λαχτάρα μου, σκαρφαλώνω, παραμερίζω το πυκνό φύλλωμά της με ιδιαίτερη προσοχή - μην την ταράξω και μου στείλει φαγούρα - και καθώς ψάχνω για να γευτώ τους μελωμένους αφράτους και σαρκώδεις θησαυρούς της, σκέφτομαι την κληρονομιά που κουβαλά.
Οι αναγωγές στην αρχαιότητα και στον ελληνικό πολιτισμό, όσες και οι μικροσκοπικοί σπόροι του σύκου που συμβολίζουν τη γονιμότητα και την ευημερία, την ενότητα και τη γνώση.
Τα φύλλα της κάλυψαν τη γύμνια των πρωτόπλαστων, από τα κλαδιά της κρεμάστηκε ο Ιούδας, χάρισε τη σκιά της στη λύκαινα που θήλαζε τον Ρώμο και τον Ρωμύλο. Η συκιά, σκληρή όπως οι πολεμιστές, πιστεύεται ότι είναι η γήινη μορφή του μοναδικού επιζήσαντος Τιτάνα, του Συκέα, ο οποίος κατόρθωσε ν ανέβει από τα Τάρταρα, όταν οι σύντροφοί του ηττήθηκαν από τους συμμάχους του Δία, αλλά έγινε δένδρο. Κατά έναν άλλο μύθο, ήταν το αγαπημένο δέντρο του Διόνυσου και του Πρίαπου και ένας άλλος λέει ότι η Δήμητρα χάρισε τη συκιά στους Αθηναίους κατά τη περίοδο του πένθους της, όταν ο Πλούτωνας άρπαξε τη Περσεφόνη.
Στην αρχαία Αθήνα, τα σύκα Αττικής εκτιμούνται τόσο, ώστε η κατανάλωσή τους προοριζόταν μόνο για τους πολίτες και απαγορευόταν δια νόμου η εξαγωγή τους από την πόλη, ενώ αυτός που κατήγγειλε τους παράνομους εξαγωγείς ονομαζόταν συκοφάντης.
Οι αρχαίοι ΄Ελληνες εξέτρεφαν με σύκα τους χοίρους και τις χήνες, ώστε να νοστιμίσει το συκώτι τους, από το οποίο γινόταν ένα εκλεκτό έδεσμα που ονόμαζαν "συκωτόν ήπαρ", το γνωστό σήμερα φουαγκρά (εξ ου και η μετέπειτα ονομασία του οργάνου "συκώτι).

Σύκο με ονομασία προέλευσης

Το σύκο προέρχεται από την Καρία της Μικράς Ασίας, εξ ου και η επιστημονική του ονομασία "caricus". Όμως, το φυτό υπήρχε ήδη από τα προϊστορικά χρόνια στην Ευρώπη, απόδειξη τα απανθρακωμένα σύκα που βρέθηκαν στον προϊστορικό οικισμό Πολιόχνη της Λήμνου. Οι συκιές φυτρώνουν σε όλη την Ελλάδα, αλλά ευδοκιμούν κυρίως στο Αιγαίο.
Υπάρχουν πάνω από 600 ποικιλίες: βασιλικά, μαρώνια, λομβάρδικα, άσπρα, μαύρα κ.α. Τα σύκα πρέπει να είναι ώριμα και σφιχτά, κατά προτίμηση να μην έχουν ανοίξει, με φλούδα λεία, χωρίς μαυρισμένα σημεία ή χτυπήματα. Καθώς τα διαλέγετε, μυρίστε τα, γιατί η παραμικρή ξινίλα είναι ένδειξη ότι αρχίζουν να χαλάνε.Αφού κοπούν από το δέντρο, δεν ωριμάζουν άλλο και δεν κρατούν πάνω από λίγες ημέρες στο ψυγείο. Διατηρήστε τα στο κάτω μέρος του ψυγείου, τυλιγμένα σε χαρτί κουζίνας και κλεισμένα σε αεροστεγή πλαστική σακούλα.

Όχι μόνο συμβολικό, αλλά και πολύτιμο.
Οι αρχαίοι μεσογειακοί πολιτισμοί τα αξιολογούσαν ως είδος πρώτης ανάγκης, ενώ συχνά, αποξηραμένα στον ήλιο ή σε φούρνους υποκαθιστούσαν το ψωμί. Στην αρχαία Αθήνα, ήταν απαραίτητη τροφή για τους πελαστές - στρατιώτες που περπατούσαν 10-15 παρασάγγες την ημέρα (περίπου 80 χλμ). Από την εποχή του Ιπποκράτη ήταν γνωστές, οι ευεργετικές ιδιότητες του σύκου: πλούσιο σε σάκχαρα, φυτικές ίνες, ένζυμα, μέταλλα και ιχνοστοιχεία, κάλιο, ασβέστιο, σίδηρο, β-καροτένιο, φολικό οξύ και βιταμίνες.
Το σύκο τονώνει τον οργανισμό, αυξάνει την ενεργητικότητα, λειτουργεί ως αφροδισιακό, αποτελεί ασπίδα προστασίας για το δέρμα, είναι αποτελεσματικό ως χωνευτικό και διουρητικό, καταπραΰνει το άσθμα, τα βρογχικά, τη φαρυγγίτιδα και τις διαταραχές που προκαλεί η εμμηνόπαυση. Αν όμως πάσχετε από παχυσαρκία και σακχαρώδη διαβήτη, έχετε υψηλά τριγλυκερίδια ή μεταβολικό σύνδρομο, τα σύκα δεν είναι για χόρταση, λόγω της υψηλής περιεκτικότητάς τους σε σάκχαρα.

* Οι υψηλές αλκαλίνες του σύκου συμβάλλουν στην προσπάθεια όσων καπνιστών θέλουν να κόψουν το τσιγάρο.
* Αν λατρεύεται το σταρένιο χρώμα στην επιδερμίδα και την ηλιοθεραπεία, τα σύκα βοηθούν στο μαύρισμα και στη διατήρηση της απαλότητας του δέρματος.

Μαρμελάδα και Γλυκό Σύκο ΕΔΩ


Related Posts