ΚΕΠΑ Ποιοι δικαιούνται ποσοστό αναπηρίας και διάρκεια

Τα Κέντρα Πιστοποίησης Αναπηρίας (ΚΕΠΑ) είναι ο φορέας που αξιολογεί την κατάσταση υγείας των πολιτών και καθορίζει το ποσοστό αναπηρίας.  

Επ’ αόριστον διάρκεια αναπηρίας - Πίνακας με Μη αναστρέψιμες παθήσεις

Το ποσοστό αυτό είναι απαραίτητο για την πρόσβαση σε επιδόματα, κοινωνικές παροχές, φορολογικές ελαφρύνσεις ή ακόμα και αναπηρική σύνταξη.

Οι επιτροπές των ΚΕΠΑ εξετάζουν ιατρικά στοιχεία, γνωματεύσεις γιατρών και εξετάσεις προκειμένου να αποφασίσουν αν μια πάθηση δικαιολογεί ποσοστό αναπηρίας. Κάθε ασθένεια αξιολογείται με βάση συγκεκριμένα κριτήρια που περιλαμβάνονται στον πίνακα προσδιορισμού ποσοστού αναπηρίας.

Στον οδηγό αυτό θα δούμε ποιες ασθένειες αναγνωρίζονται από τα ΚΕΠΑ, ποιες κατηγορίες παθήσεων εξετάζονται και πότε μπορεί κάποιος να λάβει ποσοστό αναπηρίας.

Τι είναι τα ΚΕΠΑ

Τα ΚΕΠΑ λειτουργούν υπό την εποπτεία του ΕΦΚΑ και έχουν ως στόχο την ενιαία αξιολόγηση της αναπηρίας στην Ελλάδα.

Οι επιτροπές των ΚΕΠΑ αποφασίζουν:

• το ποσοστό αναπηρίας
• τη διάρκεια της αναπηρίας
• αν η πάθηση είναι μόνιμη ή προσωρινή

Το ποσοστό αναπηρίας παίζει σημαντικό ρόλο, καθώς πολλές παροχές δίνονται μόνο αν ξεπερνά συγκεκριμένα όρια, όπως 50%, 67% ή 80%.

Κατηγορίες ασθενειών που αναγνωρίζονται από τα ΚΕΠΑ

Τα ΚΕΠΑ αναγνωρίζουν πολλές διαφορετικές παθήσεις. Οι πιο βασικές κατηγορίες περιλαμβάνουν:

νευρολογικές παθήσεις

ψυχιατρικές παθήσεις

καρδιολογικές ασθένειες

ορθοπεδικές παθήσεις

αναπνευστικά νοσήματα

νεφρικές παθήσεις

ενδοκρινολογικές ασθένειες

ογκολογικές παθήσεις

Κάθε πάθηση εξετάζεται ξεχωριστά και αξιολογείται με διαφορετικό ποσοστό αναπηρίας.

Νευρολογικές παθήσεις

Οι νευρολογικές ασθένειες είναι από τις πιο συχνές παθήσεις που αξιολογούνται από τα ΚΕΠΑ.

Παραδείγματα παθήσεων

σκλήρυνση κατά πλάκας

νόσος Πάρκινσον

επιληψία

εγκεφαλικά επεισόδια

νευρομυϊκές παθήσεις

Ανάλογα με τη σοβαρότητα της πάθησης, το ποσοστό αναπηρίας μπορεί να κυμαίνεται από 50% έως και πάνω από 80%.

Ψυχιατρικές παθήσεις

Τα ΚΕΠΑ αξιολογούν επίσης ψυχικές διαταραχές που επηρεάζουν σημαντικά την καθημερινή ζωή.

Παθήσεις που μπορεί να εξεταστούν

σοβαρή κατάθλιψη

διπολική διαταραχή

σχιζοφρένεια

αγχώδεις διαταραχές

διαταραχές προσωπικότητας

Η αξιολόγηση γίνεται με βάση τη σοβαρότητα των συμπτωμάτων και την ικανότητα του ατόμου να εργάζεται.

Καρδιολογικές παθήσεις

Οι καρδιολογικές ασθένειες μπορούν επίσης να οδηγήσουν σε ποσοστό αναπηρίας.

Ενδεικτικές παθήσεις

καρδιακή ανεπάρκεια

στεφανιαία νόσος

σοβαρές αρρυθμίες

συγγενείς καρδιοπάθειες

Το ποσοστό αναπηρίας εξαρτάται από τη λειτουργικότητα της καρδιάς και τις επιπλοκές.

Ορθοπεδικές παθήσεις

Οι παθήσεις που επηρεάζουν το μυοσκελετικό σύστημα αποτελούν επίσης σημαντική κατηγορία.

Συχνές περιπτώσεις

σοβαρή αρθρίτιδα

δισκοπάθεια

παραμορφώσεις σπονδυλικής στήλης

ακρωτηριασμοί

Η αξιολόγηση βασίζεται στο βαθμό περιορισμού της κινητικότητας.

Ογκολογικές παθήσεις

Τα άτομα που πάσχουν από καρκίνο μπορούν να λάβουν ποσοστό αναπηρίας από τα ΚΕΠΑ.

Η αξιολόγηση εξαρτάται από:

το στάδιο της νόσου

τη θεραπεία

τις επιπτώσεις στον οργανισμό

Σε πολλές περιπτώσεις τα ποσοστά αναπηρίας είναι υψηλά κατά τη διάρκεια της θεραπείας.

FAQ – Συχνές Ερωτήσεις

Ποιο ποσοστό αναπηρίας χρειάζεται για επίδομα;

Συνήθως απαιτείται ποσοστό αναπηρίας τουλάχιστον 67% για πολλές παροχές.

Ποιος αποφασίζει το ποσοστό αναπηρίας;

Το ποσοστό καθορίζεται από τις ιατρικές επιτροπές των ΚΕΠΑ.

Πόσο διαρκεί η απόφαση των ΚΕΠΑ;

Η διάρκεια μπορεί να είναι προσωρινή ή μόνιμη, ανάλογα με την πάθηση.

Μπορεί κάποιος να κάνει ένσταση στην απόφαση;

Ναι, υπάρχει δυνατότητα ένστασης και επανεξέτασης από νέα επιτροπή.

Ποιες παθήσεις δίνουν υψηλό ποσοστό αναπηρίας;

Σοβαρές νευρολογικές, ογκολογικές και καρδιολογικές παθήσεις συνήθως οδηγούν σε υψηλά ποσοστά αναπηρίας.

Οι ασθένειες που αναγνωρίζονται από τα ΚΕΠΑ καλύπτουν ένα μεγάλο φάσμα παθήσεων, από νευρολογικές και ψυχιατρικές μέχρι καρδιολογικές και ορθοπεδικές. Η αξιολόγηση γίνεται από ειδικές ιατρικές επιτροπές που καθορίζουν το ποσοστό αναπηρίας με βάση την κατάσταση της υγείας και τον βαθμό λειτουργικότητας.

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΑΘΗΣΕΩΝ ΠΟΥ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΖΟΝΤΑΙ ΜΗ ΑΝΑΣΤΡΕΨΙΜΕΣ

και η διάρκεια αναπηρίας καθορίζεται επ' αόριστον

(Σύμφωνα με ΕΠΠΠΑ – ΦΕΚ Β' 4348/25.07.2024)

ΑΙΜΑΤΟΛΟΓΙΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ

Θαλασσαιμία ενδιάμεση και μείζων

Αιμοσφαιρινοπάθειες H, C, E, O και συνδυασμοί

Δρεπανοκυτταρική αναιμία (ομόζυγη και μικροδρεπανοκυτταρική)

Πολλαπλούν μυέλωμα

Καρδιακή αμυλοείδωση σταδίου 2 και 3

Κληρονομική θρομβοφιλία με μόνιμες βλάβες

Αιμορροφιλία Α και Β (μέτρια και σοβαρή μορφή)

Νόσος von Willebrand

Έλλειψη παραγόντων πήξης με επιπλοκές (ηπατίτιδες κ.ά.)

Μεταμόσχευση αιμοποιητικών κυττάρων (αλλογενής)

ΠΡΩΤΟΠΑΘΕΙΣ ΑΝΟΣΟΑΝΕΠΑΡΚΕΙΕΣ

Ομάδες Ι, ΙΙ, ΙΙΙ, V, VII, VIII (όπως ορίζονται στον ΕΠΠΠΑ)

ΛΟΙΜΩΔΗ ΝΟΣΗΜΑΤΑ

AIDS (Σύνδρομο Επίκτητης Ανοσολογικής Ανεπάρκειας), επίπεδο 3

ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΕΝΔΟΚΡΙΝΩΝ ΑΔΕΝΩΝ

Όγκοι υπόφυσης/υποθαλάμου με μόνιμες βλάβες

Αδενοϋποφυσιακή ανεπάρκεια (επίπεδα 4 & 5)

Οικογενής νεφρογενής άποιος διαβήτης

Θυρεοειδικός εξόφθαλμος με μόνιμη διπλωπία

Αμετάπλαστο καρκίνωμα θυρεοειδούς

Συγγενής υπερπλασία επινεφριδίων

Χρόνια επινεφριδική ανεπάρκεια (Addison)

Αμφοτερόπλευρη επινεφριδεκτομή

ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ

Τελικού σταδίου πνευμονική ίνωση

ΧΑΠ 2ου επιπέδου μετά από κρίση ή ≥3ου επιπέδου

Σαρκοείδωση τελικού σταδίου

Αναπνευστική ανεπάρκεια τελικού σταδίου τύπου Ι ή ΙΙ

Ολική πνευμονεκτομή (σε μη αναστρέψιμη κατάσταση)

Κυστική ίνωση με μόνιμες βλάβες

Πνευμονοκονιώσεις τελικού σταδίου, πυριτίαση 3ου επιπέδου

Μεταμόσχευση πνεύμονα

ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ

Ιδιοπαθής πνευμονική υπέρταση σοβαρού βαθμού

Γενετικά αρρυθμιογόνα σύνδρομα με μόνιμο απινιδωτή

Μυοκαρδιοπάθειες με απινιδωτή ή σοβαρή δυσλειτουργία

Διαχωρισμός αορτής τύπου Β με ΠΑ ≥50%

Συγγενείς καρδιοπάθειες με καρδιακή ανεπάρκεια

Σύνδρομο Eisenmenger

Μεταμόσχευση καρδιάς

Σοβαρή καρδιακή ανεπάρκεια κάθε αιτιολογίας

Τρισωμίες 13, 18, 21

ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΠΕΠΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ

Ελκώδης κολίτιδα με ολική κολεκτομή ή καρκίνο

Νόσος Crohn με εκτεταμένα χειρουργεία ή καρκίνο

Μη αντιρροπούμενη κίρρωση ήπατος

Μεταμόσχευση ήπατος

ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ

Σακχαρώδης διαβήτης τύπου 1

Ομόζυγη οικογενής υπερχοληστερολαιμία

Νόσος Gaucher

ΔΕΡΜΑΤΟΛΟΓΙΚΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ

Σοβαρές μορφές ιχθύασης

Μελαγχρωματική ξηροδερμία

Συγγενείς πομφολυγώδεις επιδερμολύσεις

Νευροϊνωμάτωση με επιπλοκές

Σύνδρομο Sezary

Νόσος Kaposi

Σύνδρομο Gorlin-Goltz

Σύνδρομα με ιχθυασιοειδείς δερματοπάθειες

ΨΥΧΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ

Άνοια μέσου και προχωρημένου σταδίου

Σχιζοφρένεια μετά 10 έτη κρίσης

Σχιζότυπη, παραληρητική, σχιζοσυναισθηματική διαταραχή

Διπολική διαταραχή μετά 12 έτη κρίσης

Ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχή μετά 15 έτη κρίσης

Νοητική υστέρηση και ΔΑΦ μετά τα 17 έτη

Γενετικά σύνδρομα χρωμοσωμάτων

 ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΝΕΥΡΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ

(με Ποσοστό Αναπηρίας ≥50%)

• Α. Μη αναστρέψιμα στατικά νοσήματα:

Υπολειμματικές παραλύσεις (ημι-, παρα-, τετραπληγία)

Εγκεφαλική παράλυση

Συγγενείς δυσπλασίες εγκεφάλου

Δισχιδής ράχη, σύνδρομο Arnold-Chiari

Συγγενείς μυοτονίες

• Β. Χρόνια εξελικτικά νοσήματα:

Κληρονομικές νευροπάθειες και μυοπάθειες

ALS, νόσος Parkinson μέσου σταδίου και άνω

Χορεία Huntington, νόσος Wilson

Άνοιες

Νευροϊνωμάτωση, οζώδης σκλήρυνση

Σκλήρυνση κατά πλάκας δυσμενούς μορφής

Επιληπτικές εγκεφαλοπάθειες παιδικής ηλικίας

Μυϊκές δυστροφίες, μιτοχονδριακές μυοπάθειες

Μυασθένεια gravis μετά από δύο συνεχόμενες διετίες κρίσεων

 ΟΡΘΟΠΑΙΔΙΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ

Μόνιμες παραμορφώσεις σπονδυλικής στήλης

Ακρωτηριασμοί άνω/κάτω άκρων

Εγκατεστημένες παραλύσεις άκρων

Μόνιμες παραμορφώσεις χεριών

Συγγενείς ή αναπτυξιακές ανωμαλίες μυοσκελετικού

 ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΩΡΛ

Αμφοτερόπλευρη κώφωση

Μονόπλευρη ακοή με ετερόπλευρη κώφωση

Ολική γλωσσεκτομή

Μόνιμες παραλύσεις νεύρων φώνησης

Ολική λαρυγγεκτομή – μόνιμη τραχειοστομία

Σοβαρές δυσπλασίες προσώπου

ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ

Μόνιμη γαστροστομία, ειλεοστομία, κολοστομία

Νεφρική ανεπάρκεια

Μόνιμη ουρητηροστομία ή νεφροστομία

Άτονη κύστη νευρολογικής αιτιολογίας

Νόσος Buerger χωρίς βελτίωση

ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΟΦΘΑΛΜΩΝ

Μόνιμη απώλεια όρασης ή οπτικών πεδίων

Γλαύκωμα τελικού σταδίου

Ωχροπάθεια τελικού σταδίου

Μελαγχρωστική αμφιβληστροειδοπάθεια

Οπτικοπάθειες και μη αναστρέψιμες δυστροφίες κερατοειδούς

ΡΕΥΜΑΤΙΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ

Συστηματικός ερυθηματώδης λύκος με μόνιμες βλάβες

Συστηματικό σκληρόδερμα

Σκληροδερμοειδή σύνδρομα

Δερματομυοσίτιδα / Πολυμυοσίτιδα

Χρόνιες φλεγμονώδεις αρθρίτιδες με παραμορφώσεις

Πρωτοπαθείς συστηματικές αγγειίτιδες

Σύνδρομο Sjögren με σοβαρή προσβολή

Αντιφωσφολιπιδικό σύνδρομο

Οστεοπόρωση με βαριές επιπλοκές

Νεανική ιδιοπαθής αρθρίτιδα με μόνιμες βλάβες

ΝΕΦΡΟΛΟΓΙΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ

Χρόνια νεφρική ανεπάρκεια υπό αιμοκάθαρση

Μεταμόσχευση νεφρού

ΟΓΚΟΛΟΓΙΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ

Νεόπλασμα σταδίου IV με απομακρυσμένες μεταστάσεις, χωρίς άλλες θεραπευτικές επιλογές, υπό παρηγορητική αγωγή

Ο πίνακας περιλαμβάνει περισσότερες από 200 κατηγορίες παθήσεων σε όλα τα ιατρικά συστήματα,