Λαογραφία και παροιμίες Σεπτεμβρίου


Σεπτέμβριο​ς, Σεπτέμβρης​, του Σταυρού, Σταυρίτης, Σποράρης, Ορτυκολόγο​ς, Πετμεζάς, Τρυγητής, Τρυγομηνάς​.
Από το λατινικό septem πήρε το όνομά του ο έβδομος μήνας του ρωμαϊκού έτους, με πρωτοχρονιά την 1η Μαρτίου.
Έχει παραλλαχθεί, όμως σε Σεπτέμβρη, Στέμπρη και Θεσέβρη.
Κάνοντας το συσχετισμό με το "σέμπρο" - τον κολίγο στη σπορά των χωραφιών - στη Λακωνία λένε το γνωμικό:

"Στέμπρης σέμπρο γύρευε, ζυγάλετρα 'κονόμα".
Επειδή θεωρήθηκε ότι το "Θεσέβρης" είναι σύνθετο από το: βρίσκω, στη Ρόδο λένε: "Θεσέβρης, θέσε να βρεις" ως προτροπή για σπορά.

Το φαινόμενο της εαρινής και φθινοπωρινής ισημερίας έδωσε το ερέθισμα για τη φράση: "Του Μαρτιού και Σετεμπριού ίσια τα μερόνυχτο".
Στη Θήρα λέγεται μεταφορικά για ανθρώπους που φέρονται στους ανωτέρους τους ως ίσιοι προς ίσιους.

Έχει επιδράσει και η λατρεία στη διαμόρφωση ονομάτων. Η μεγαλύτερη γιορτή, η Ύψωση του Τιμίου Σταυρού, γίνεται αιτία και ο μήνας ονομάζεται Σταυρός η Σταυριάτης ή Σταυριώτης.
Σε άλλες περιπτώσεις ο Σεπτέμβριος γίνεται "ανάδοχος" εορτών, π.χ. το Γενέσιον της Θεοτόκου (8 Σεπτεμβρίου) παίρνει το όνομα Σετεβριανή (Παναγιά".

Από την κύρια γεωργική ασχολία του μήνα, τον τρύγο των αμπελιών, λέγεται και Τρυγητής: "Αύγουστος φέρνει την αυγή κι ο Τρυγητής τη μέρα", δηλαδή τα γεωργικά εισοδήματα αρχίζουν από τον Αύγουστο αλλά το κύριο μέρος της συγκομιδής των γεωργικών προϊόντων γίνεται τον Σεπτέμβριο.
Στην αρχαία Ελλάδα αποκαλείτο Βοηδρομιών.

* "Στον Τρυγητή σιτάρι σπείρε και στο πανηγύρι σύρε."" Αν ίσως βρέξει ο Τρυγητής, χαρά στον τυροκόμο."
" Του Τρυγητή τ αμπελουργού πάνε χαλάλι οι κόποι."

* Οι Άντρες:
Συμπαθητικοί, αλλά κάπως σκοτεινοί στις σκέψεις τους. Δεν εκδηλώνονται εύκολα. Οι τρόποι τους είναι καλοί. Αγαπούν με πάθος τις διασκεδάσεις, τα σπορ και τις εκδρομές. Είναι αρκετά έξυπνοι αλλά λίγο ζηλιάρηδες.
* Οι Γυναίκες:
Χαριτωμένες, εύθυμες και αξιαγάπητες. ΄Εχουν καλούς τρόπους αλλά και πολλές παραξενιές. Περιποιούνται πολύ τον εαυτό τους και έχουν πολλούς θαυμαστές. Η φιλαρέσκεια είναι το μεγάλο τους πάθος.

* Εορτές
Αυτό το μήνα γιορτάζουν:
1.Αθηνά, Αντιγόνη, Ασπασία, Θεανώ, Κλειώ, Κλεοπάτρα, Μαργαρίτα, Μελέτιος, Συμεών, Χαρίκλεια,
3. Άνθιμος,4 Ερμιόνη,
5.Ζαχαρίας,
8.Μαρία,
9 Ιωακείμ,
11 Ευανθία,
13 Αριστείδης,
14 Σταύρος, Σταυρούλα,
15 Νικήτας, Βησσαρίων,
16 Ευφημία,
17 Σοφία, Ελπίδα, Αγάπη,
18 Αριάδνη,
20 Ευστάθιος, Ευσταθία,
23 Πολυξένη,
24 Θέκλα,
25 Ευφροσύνη, Φρόσω,
27 Ζήνων,
29 Κυριάκος, Κυριακούλα.
Σεπτέμβριο​ς, η εποχή του τρύγου ΕΔΩ

* Οικολογικές εργασίες.
* Ανθοκομία
Στα φυτά εσωτερικών χώρων αλλάζουμε τις θέσεις για να ικανοποιούνται οι ανάγκες τους στο φως. Περιορίζουμε τα ποτίσματα και τις λιπάνσεις.
Φυτεύουμε όλους τους βολβούς αφού πρώτα τους απολυμάνουμε.
Φυτεύουμε νάρκισσους, πετούνιες και παπαρούνες. Δεν ξεχνάμε να τα ποτίζουμε συχνά. Μεταφέρουμε τις ορτανσίες σε σκιερό μέρος. Καθαρίζουμε τριανταφυλλιές και γαρυφαλλιές από ξεραμένα άνθη και κλαδιά.

* Λαχανοκομία.
Ενισχύουμε τα λαχανικά μας με λίπασμα και κοπριά. Μαζεύουμε μελιτζάνες, φασολάκια, πιπεριές και τις τελευταίες τομάτες. Βγάζουμε τα κρεμμύδια και σκόρδα και τα ξεραίνουμε στον ήλιο. Σπέρνουμε σπανάκι, ραδίκια, μαρούλια, κουκιά, μπιζέλια, αγκινάρες και άνηθο.
Φυτεύουμε λάχανα, μπρόκολα και κουνουπίδια.

* Γεωργία.
Μπορούμε να φυτέψουμε πατάτα ποτιστική. Περιμένουμε τα πρωτοβρόχια και κάνουμε το πρώτο όργωμα. Προμηθευόμεθα τα λιπάσματα και ετοιμάζουμε τα εργαλεία μας. Προσέχουμε πολύ στο μάζεμα του μπαμπακιού.

* Αμπελουργία.
Γενικεύεται ο τρυγητός των επιτραπέζιων σταφυλιών (φράουλα κόκκινη, όψιμα Εδέσσης, όψιμα Σουφλίου κλπ). Ο τρύγος στη σουλτανίνα και την κορινθιακή σταφίδα κορυφώνεται. Συνεχίζουμε τον τρυγητό των κρασοστάφυλων. Ψεκάζουμε κατά του βοτρύτη.

* Για τους κυνηγούς-ψαράδες
Μπορείτε να κυνηγήσετε ό τι θέλετε. Όπου είναι θ αρχίσει το πέρασμα του τρυγονιού και ίσως - καιρού επιτρέποντος - και του ορτυκιού. Νο 11 είναι ο τι χρειάζεται για το ορτύκι.
Πελαγίσιος μπακαλιάρος, μπαλάδες, γαύρος, μαγιάτικο, γόπα, μελανούρι, κολιός, λυθρίνι, σκουμπρί, ξιφίας, σαρδέλα, σαφρίδι, παλαμίδα, κοκάλια, συναγρίδα.
Image and video hosting by TinyPic
  • Αν ίσως βρέξει ο Τρυγητής, χαρά στον τυροκόμο.
  • Βοηθάει ο Άη- Γιάννης και ο Σταυρός, γιομίζει το αμπάρι κι ο ληνός.
  • Θέρος, τρύγος, πόλεμος.
  • Μάρτη και Σεπτέμβρη ίσια τα μεσάνυχτα. [:ισημερία]
  • Στον Τρυγητή σιτάρι σπείρε και στο πανηγύρι σύρε.
  • Τον Σεπτέμβρη τα σταφύλια, τον Οκτώβρη τα κουδούνια.
  • Τον Τρυγητή τ' αμπελουργού πάνε χαλάλι οι κόποι.
  • Του Σεπτέμβρη οι βροχές, πολλά καλά μας φέρνουν.
  • Του Σταυρού αρμένιζε και του Σταυρού δένε.
  • Του Σταυρού κοίτα και τ' Άη Γιωργιού ξεκίνα.
  • Του Σταυρού σταύρωνε και δένε.
  • Του Σταυρού σταύρωνε και σπέρνε.

Related Posts