Λαογραφία Ιανουαρίου

Ιανουάριος​, Γεννάρης, Καλαντάρης​, Μεγαλομηνά​ς, Τρανός, Κρυαρίτης
* "Γενάρη μήνα κλάδευε, φεγγάρι μη γυρεύεις"
* "Του Γενάρη το φεγγάρι, ήλιος της ημέρας μοιάζει"
* "Τώρα τον Γενάρη, οι δύο ένας γίνονται και ο μοναχός κουβάρι"
Οφείλει την ονομασίας του στο θεό Ιανό της αρχαίας Ρώμης, ο οποίος είχε δύο πρόσωπα που ήταν μεν κολλημένα το ένα με το άλλο, αλλά κοίταζαν το καθένα προς αντίθετη κατεύθυνση.
Στίχοι δημοτικών τραγουδιών και νεοελληνικά γνωμικά μας φανερώνουν ότι η γέννηση του Ιησού βοήθησε να ερμηνευτεί ευκολότερα το ακατανόητο λατινικό όνομα Ιανός.
Έτσι ενισχύθηκε η άποψη της νεοελληνικής παρετυμολογίας Γενάρης - γεννώ.
Σε αυτό βοήθησε και η μετέπειτα λαϊκή παρατήρηση πως το μήνα αυτόν γεννούν τα γιδοπρόβατα.
Ο Γενάρης γεννά όχι μόνο αρνιά και κατσίκια, αλλά το χιόνι και το κρύο. Αυτή η εκδοχή υπερισχύει στα νησιά του Αιγαίου.
Σταν αρχαία Ελλάδα αποκαλείτο Γαμηλιών.
* Τα τρόφιμα του μήνα.
- Λεμόνια, πορτοκάλια, καρότα, κουνουπίδι, μπρόκολο, λάχανο, μαρούλια, σέλινο, αβοκάντο, αχλάδια, μανταρίνια, μήλα, αγκινάρες, αντίδια, βρούβες, κρεμμύδι, μάραθος, πατάτες, παντζάρια, πράσα, ραδίκια, σπανάκι, τσουκνίδες.
- Λαβράκι, γόπα, τσιπούρα, σαργός, κουτσομούρα, μπαρμπούνι, σφυρίδα, βραστόψαρα, γλώσσα, λυθρίνι, ροφός, σκορπίνα, συναγρίδα, μαρίδα, χειλού, καλαμάρι, χταπόδι, στρείδια, μύδια.
* Οικολογικές εργασίες.
- Ανθοκομία.
Προσοχή στα κυκλάμινα που αρχίζουν να ανθίζουν. Φυτεύουμε γαρίφαλα και καμπανούλες με καταβολάδες. Καθαρίζουμε τα λουλούδια από τα ξερά. Φυτεύουμε γαζίες όταν οι μέρες είναι καλές και σε σπορεία μοσχεύματα χρυσάνθεμων. Προφυλάσσουμε από το κρύο όλα τα λουλούδια και πιο πολύ τις μπιγόνιες. Φυτεύουμε επίσης πασχαλιές και τριανταφυλλιές.
- Λαχανοκομία.
Σπέρνουμε ραδίκια, σινάπια και φυτεύουμε φράουλες. Μαζεύουμε κουνουπίδι, αγκινάρες, λάχανα, καρότα και σέλινα. Περιποιούμαστε το λαχανόκηπο για λαχανικά (πρώιμα). Αν υπάρχει θερμοσπορείο σπέρνουμε αγγούρια, ντομάτες, πιπεριές και μελιτζάνες.


Related Posts